મધ્ય-પૂર્વ (મિડલ-ઈસ્ટ) માં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને વધતા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ વચ્ચે ભારત માટે ખૂબ જ રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. ખાડી દેશોમાંથી લિક્વિડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) લઈને આવી રહેલા ભારતના બે મહત્વપૂર્ણ જહાજો, 'શિવાલિક' અને 'નંદા દેવી', શનિવારે સુરક્ષિત રીતે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરી ગયા છે. ઈરાન દ્વારા લીલી ઝંડી મળ્યા બાદ હવે આ જહાજો ભારતના પશ્ચિમ કિનારા તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

મિડલ-ઈસ્ટમાં ફાટી નીકળેલા યુદ્ધને કારણે દરિયાઈ માર્ગો પર મોટું જોખમ ઊભું થયું હતું. આ સંઘર્ષના કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના પશ્ચિમી ભાગમાં આશરે 24 જેટલા જહાજો ફસાઈ ગયા હતા, જેમાં ભારતના આ બે વિશાળ LPG કેરિયર્સનો પણ સમાવેશ થતો હતો. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા માટે અત્યંત વ્યૂહાત્મક માર્ગ છે, અને ત્યાંથી પસાર થવું ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે અનિવાર્ય હતું.

જહાજોની વિશેષતા અને રૂટ

શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયના વિશેષ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહાએ આ અંગે સત્તાવાર માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે: શિવાલિક અને નંદા દેવી (ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો)માં અંદાજે 92,700 ટન LPG લોડ થયેલ છે. આ જહાજો ગુજરાતના મુંદ્રા અને કંડલા બંદર તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આગામી 2 થી 3 દિવસમાં આ જહાજો ભારતીય બંદરો પર સુરક્ષિત રીતે લંગરશે તેવી સંભાવના છે. આ જહાજોનું સુરક્ષિત રીતે બહાર નીકળવું એ ભારતની ડિપ્લોમેટિક સફળતા અને ઉર્જા પુરવઠાની સાતત્યતા જાળવવા માટે મહત્વનું પગલું છે.

રાજદ્વારી પ્રયાસોની સફળતા

આ સંકટને ઉકેલવામાં ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોએ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. શુક્રવારે ભારતમાં ઈરાનના રાજદૂત મોહમ્મદ ફતહાલીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે, માનવીય અભિગમ અને મિત્રતાના આધારે ઈરાને ભારતીય જહાજોને પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે. જોકે, તેમણે સુરક્ષાના કારણોસર કુલ કેટલા જહાજોને મંજૂરી અપાઈ છે તેનો ચોક્કસ આંકડો જાહેર કર્યો ન હતો.

ભારત પર શું અસર થશે?

ભારત તેના LPG વપરાશનો મોટો હિસ્સો આયાત દ્વારા પૂરો કરે છે. જો આ જહાજો લાંબો સમય ફસાયેલા રહ્યા હોત, તો સ્થાનિક બજારમાં રાંધણ ગેસના પુરવઠા પર અસર પડી શકતી હતી. હવે આ જથ્થો ગુજરાત પહોંચવાથી તહેવારો કે સામાન્ય દિવસોમાં ગેસની અછત વર્તાશે નહીં અને કિંમતો પર પણ અંકુશ રહેશે.