ઈરાનમાં આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈની હત્યા બાદ તેમના 56 વર્ષના પુત્ર મોજતબા ખામેનેઈને ઈરાનની ધુરા સોપવામાં આવી છે. મોજ્તબાએ સત્તા સંભાળતાની સાથે જ અસલી રંગ બતાવવાનું શરુ કરી દીધું છે અને ઈઝરાયલ પર મિસાઈલોનો મારો શરુ કરી દેતા યુદ્ધ વધુ ગંભીર સ્થિતિએ પહોચ્યું છે.

ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેનેઈના મૃત્યુ પછી પણ, અમેરિકા અને ઇઝરાયલી હુમલાઓ ચાલુ છે. આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈના પુત્ર મોજતબા પિતાની જેમ, કટ્ટરપંથી ધર્મગુરુ છે. ઈરાનમાં સર્વોચ્ચ નેતા ઈરાનના તમામ બાબતો પર અંતિમ નિર્ણય લે છે અને રાષ્ટ્રપતિ કરતા પણ વધુ શક્તિશાળી છે.

મોજતબાને ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સની નજીક હોવાનું કહેવાય છે. અલી ખામેનેઈના મૃત્યુ પછી, મોજતબા આ પદ માટે અગ્રણી દાવેદાર રહ્યા છે. એ નોંધવું જોઈએ કે અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઈરાન પર હુમલા શરૂ કર્યાના થોડા સમય પછી આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈની હત્યા કરવામાં આવી હતી. ઈરાનની શાસક વિચારધારા વંશીય ઉત્તરાધિકારને અસ્વીકાર કરે છે, છતાં તેમનો ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સમાં અને તેમના સ્વર્ગસ્થ પિતાના પ્રભાવશાળી કાર્યાલયમાં એક શક્તિશાળી સમર્થન આધાર છે, જેના કારણે તેમણે આ પદ મેળવ્યું.

મોજતબા ખામેનેઈ હાઇસ્કૂલ પછી ઇસ્લામિક મિલિટરી કોર્પ્સમાં જોડાયા

મોજતબા ખામેની અલી ખામેનેઈના બીજા પુત્ર છે. તેમનો જન્મ 1969 માં મશહદમાં થયો હતો, ઈરાનમાં શાહના શાસન દરમિયાન, 1979 ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિના લગભગ દસ વર્ષ પહેલા. મોજતબા ખામેની ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ કોર્પ્સ સાથેના તેમના ગાઢ સંબંધો માટે જાણીતા છે. હાઇ સ્કૂલ પૂર્ણ કર્યા પછી, તેઓ 1987 માં ઇસ્લામિક મિલિટરી કોર્પ્સમાં જોડાયા. તેમણે 1980 થી 1988 સુધી ચાલેલા ઈરાન-ઇરાક યુદ્ધના અંતિમ તબક્કા દરમિયાન સેવા આપી હતી. પછીના વર્ષે, 1989 માં, તેમના પિતા, અલી ખામેની, રૂહોલ્લાહ ખોમેનીના મૃત્યુ પછી ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે નિયુક્ત થયા હતા.

'માસ્ટરના પુત્ર' પર ચૂંટણીમાં દખલગીરીનો આરોપ

જ્યારે 2005 માં રૂઢિચુસ્ત નેતા મહમૂદ અહમદીનેજાદ રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા, ત્યારે સુધારાવાદીઓએ મોજતબા પર ધાર્મિક નેતાઓ અને રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ સાથે સાંઠગાંઠ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો જેથી અહમદીનેજાદની જીત સુનિશ્ચિત થઈ શકે. સુધારાવાદી નેતા મેહદી કરૌબીએ 'માસ્ટરના પુત્ર' પર ચૂંટણીમાં દખલગીરીનો આરોપ લગાવ્યો. તે સમયે, અલી ખામેનેઈએ તેમના પુત્રનો બચાવ કરતા કહ્યું કે તે 'માસ્ટરનો પુત્ર જ નહીં, પણ પોતે એક માસ્ટર હતો.

અલીખામેનેઈ ના મૃત્યુ પછી, ઈરાન એક વ્યક્તિ દ્વારા નહીં, પરંતુ ત્રણ સભ્યોની વચગાળાની પરિષદ દ્વારા શાસન કરતું હતું. આમાં અલીરેઝા અરાફી (વચગાળાના સુપ્રીમ લીડર), રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન અને ઈરાનના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ગુલામ હુસૈન મોહસેની-એજે'ઈનો સમાવેશ થાય છે. મોજતબાનું નામ જાહેર થાય તે પહેલાં, એસેમ્બલીના 88 સભ્યોમાંથી એક, એશ્કેવારીએ ઈરાની મીડિયામાં પ્રકાશિત એક વિડિઓમાં કહ્યું હતું કે ખામેનેઈનું નામ રહેશે.

નોંધનીય છે કે ટ્રમ્પ આગામી સુપ્રીમ લીડરની પસંદગીમાં ભૂમિકા ભજવવા માંગતા હતા, પરંતુ ઈરાને આ માંગણીને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢી હતી. રવિવારે, ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું હતું કે ઈરાનના આગામી સુપ્રીમ લીડર તેમની મંજૂરી વિના લાંબા સમય સુધી ટકી શકશે નહીં.

નવા લીડર લાંબા સમય સુધી ટકશે નહીં: ટ્રમ્પની ઈરાનને ખુલ્લી ધમકી

યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે ઈરાનના આગામી નેતા વોશિંગ્ટનની મંજૂરી વિના "લાંબા સમય સુધી ટકશે નહીં". ઈરાન સામે ઇઝરાયલ અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધના પહેલા હુમલામાં અલી ખામેનેઈ ની હત્યા થયાના એક અઠવાડિયા પછી, ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે ઈરાનને અમારી મંજૂરી લેવી પડશે.ટ્રમ્પે કહ્યું કે જો તેમને અમારી મંજૂરી નહીં મળે, તો તેમનો કાર્યકાળ લાંબો સમય ટકશે નહીં. "અમે ખાતરી કરવા માંગીએ છીએ કે અમારા જેવા રાષ્ટ્રપતિ વિના દર 10 વર્ષે પાછા ન જવું પડે જે આવું ન કરે." હું નથી ઇચ્છતો કે લોકોને પાંચ વર્ષમાં પાછા જવું પડે અને ફરીથી એ જ ભૂલ કરવી પડે, અથવા તેનાથી પણ ખરાબ, પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવે.

અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ તાજેતરના દિવસોમાં વારંવાર કહ્યું છે કે તેઓ ઈરાનના આગામી નેતૃત્વની પસંદગીમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવવાની આશા રાખે છે, જોકે તેમણે તે નેતૃત્વ કયું સ્વરૂપ લેશે તે સ્પષ્ટ કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે.ટ્રમ્પે મોજતબાને અસ્વીકાર્ય અને નબળા ગણાવ્યા છે, અને કહ્યું છે કે શરૂઆતમાં તેમને આ પદ માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા ન હતા કારણ કે તેમને અસમર્થ માનવામાં આવ્યા હતા.

અમે પ્રતિકાર કરવાનું ચાલુ રાખીશું: વિદેશ પ્રધાન અરાઘચી

ટ્રમ્પ ઈરાનની બિનશરતી શરણાગતિ એછે છે તો બીજી તરફ ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ કહ્યું હતું કે તેહરાન કોઈને પણ તેના ઘરેલુ બાબતોમાં દખલ કરવાની મંજૂરી આપશે નહીં અને શાસન શરણાગતિ સ્વીકારશે નહીં, પરંતુ જ્યાં સુધી જરૂર પડે ત્યાં સુધી પ્રતિકાર કરવાનું ચાલુ રાખશે. અરાઘચીએ કહ્યું હતું કે ઈરાન માત્ર શરણાગતિ સ્વીકારશે નહીં, પરંતુ તે યુદ્ધવિરામ માટે પણ તૈયાર નથી, જેમ કે જૂન 2025 માં 12 દિવસના યુદ્ધ દરમિયાન હતું, જે યુએસ-દલાલી યુદ્ધવિરામ સાથે સમાપ્ત થયું.

અરાઘચીએ એવા દાવાઓને પણ નકારી કાઢ્યા હતા કે ઈરાન તેના પડોશીઓ પર હુમલો કરી રહ્યું છે, અને કહ્યું હતું કે શાસન ફક્ત એવા અમેરિકન દળોને નિશાન બનાવી રહ્યું છે જે સંયોગથી તેમની સરહદોમાં તૈનાત હતા. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને કહ્યું હતું કે, "મારા વતી, મારે તે પડોશી દેશોની માફી માંગવી જોઈએ જેના પર ઈરાને હુમલો કર્યો છે.