સોનું સદીઓથી વિશ્વની સૌથી કિંમતી ધાતુઓમાંની એક રહી છે. આ ધાતુએ ઘણા દેશો, શહેરો અને સામ્રાજ્યોની અર્થવ્યવસ્થાને પણ આકાર આપ્યો છે. એક એવી જગ્યા પણ છે જેને વિશ્વની સોનાની રાજધાની તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

આ શહેર જોહાનિસબર્ગ છે, જે દક્ષિણ આફ્રિકામાં આવેલું છે. વિશ્વના ઇતિહાસમાં ખોદાયેલા કુલ સોનાના લગભગ 40 ટકા ભાગ તેની ખાણોમાંથી કાઢવામાં આવ્યો છે.

સોનાની શોધથી ગોલ્ડ રશ શરૂ થયો

૧૮૮૬માં સંશોધક જ્યોર્જ હેરિસનને લેંગલાગેટ ફાર્મ વિસ્તારમાં સોનાનો સમૃદ્ધ ભંડાર મળ્યો. આ શોધથી સોનાનો મોટો ધસારો થયો. સોનાની શોધમાં હજારો લોકો આ વિસ્તારમાં ઉમટી પડ્યા. થોડા વર્ષોમાં, રસ્તાઓ, રેલ્વે અને નવા શહેરો બનવા લાગ્યા. ૧૮૯૦ના દાયકા સુધીમાં, જોહાનિસબર્ગ ઝડપથી વિકસીને દક્ષિણ આફ્રિકાનું સૌથી મોટું શહેર બની ગયું.

વિટવોટર્સરેન્ડ બેસિન વિશ્વનો સૌથી મોટો ખજાનો ધરાવે છે

જોહાનિસબર્ગની નીચે વિટવોટર્સરેન્ડ બેસિન આવેલું છે, જેને પૃથ્વીના સૌથી સમૃદ્ધ સોનાના ભંડારોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ પ્રદેશ આશરે 2.7 થી 2.9 અબજ વર્ષ પહેલાં રચાયો હતો. તે સમયે, પ્રાચીન નદીઓના કાંપમાં સોનું જમા થતું હતું, અને સમય જતાં, આ સ્તરો સખત ખડકોમાં ફેરવાઈ ગયા. આ જ કારણ છે કે અહીંની ખાણોમાંથી અત્યાર સુધી ખોદવામાં આવેલા કુલ સોનાના લગભગ 40 ટકા સોનાનું ઉત્પાદન થયું છે.

વિશ્વની સૌથી ઊંડી ખાણો પણ અહીં આવેલી છે

જોહાનિસબર્ગની આસપાસની ઘણી ખાણો વિશ્વની સૌથી ઊંડી ખાણોમાંની એક છે. આમાંથી એક મ્પોનેંગ ખાણ છે. આ ખાણ જમીનથી લગભગ 4 કિલોમીટર નીચે પહોંચે છે. આ ઊંડાઈ પર તાપમાન આશરે 60 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી શકે છે. તેથી, અહીં કામ કરવા માટે ખાસ ઠંડક પ્રણાલીઓ અને આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

લાખો વર્ષો સુધી સોનું કેવી રીતે સુરક્ષિત રહ્યું?

ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓના મતે, એક પ્રાચીન ઉલ્કાના ટકરાવથી આ પ્રદેશને આકાર મળ્યો. એવું માનવામાં આવે છે કે આ ઘટનાએ લાખો વર્ષો સુધી સોનાના ભંડારોને ધોવાણથી બચાવ્યા હતા. આજે પણ, એવો અંદાજ છે કે વિશ્વના બાકી રહેલા સોનાનો મોટો ભાગ હજુ પણ વિટવોટર્સરેન્ડ બેસિનમાં ઊંડા અસ્તિત્વમાં હોઈ શકે છે.

હજુ પણ એક મુખ્ય આર્થિક કેન્દ્ર

જોકે ઘણી જૂની ખાણો હવે બંધ થઈ ગઈ છે, જોહાનિસબર્ગ એક મુખ્ય આર્થિક કેન્દ્ર છે. અહીં સ્થિત જોહાનિસબર્ગ સ્ટોક એક્સચેન્જ આફ્રિકાના સૌથી મોટા શેરબજારોમાંનું એક છે. સોનાની શોધથી શરૂ થયેલ આ શહેર હજુ પણ ખાણકામ અને નાણાકીય વિશ્વમાં એક ખાસ ઓળખ ધરાવે છે.