આ ટાપુ પરથી ઈરાનનું ૯૦% ક્રૂડ ઓઈલ નિકાસ થાય છે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા તેલ ટેન્કરોનું રક્ષણ કરવાનું કામ હવે યુએસ નૌકાદળ કરશે
અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનના મુખ્ય તેલ કેન્દ્ર, ખર્ગ ટાપુ પર લશ્કરી થાણાઓ પર ભારે બોમ્બમારો કર્યો હતો અને તેનો ખાત્મો બોલાવી દીધો હતો અને સાથે સાથે એવી પણ જાહેરાત કરી હતી કે યુએસ નૌકાદળ ટૂંક સમયમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા ટેન્કરોનું રક્ષણ કરવાનું શરૂ કરશે. ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે ખર્ગ ટાપુ પરના લશ્કરી થાણાઓ, જ્યાંથી ઈરાનનું લગભગ તમામ ક્રૂડ ઓઈલ નિકાસ થાય છે, મધ્ય પૂર્વીય ઇતિહાસના સૌથી શક્તિશાળી બોમ્બમારા પૈકીના એક દરમિયાન સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા છે.
અહી સવાલ એ થાય કે અમેરિકાએ ખર્ગ ટાપુ પર હુમલો કેમ કર્યો? તે ક્યાં સ્થિત છે? અને તે ઈરાન માટે આટલું મહત્વનું કેમ છે? રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના મતે, આ હુમલાનું લક્ષ્ય ખાર્ગ ટાપુ પર સ્થિત લશ્કરી થાણાઓ હતા. ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં દબાણ વધાર્યા બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ જળમાર્ગ એક મુખ્ય તેલ અને ગેસ સપ્લાય રૂટ છે, જેને ઈરાને અવરોધિત કર્યો છે, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં ઈંધણ અને લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસની અવરજવરમાં અવરોધ ઊભો થયો છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકાએ ખર્ગમાં તેલ માળખા પર હુમલો કરવાનું ટાળ્યું. તેમણે સમજાવ્યું કે આ નિર્ણય જાણી જોઈને લેવામાં આવ્યો હતો. આ હુમલાનો હેતુ ઈરાનની તેલ નિકાસને સંપૂર્ણપણે રોકવાનો નહોતો, પરંતુ ચેતવણી તરીકે સેવા આપવાનો હતો. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જો ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોમાં દખલ કરે છે, તો અમેરિકા પોતાનું વલણ બદલી શકે છે.
ખર્ગ ટાપુ પર હુમલો કેમ કરવામાં આવ્યો?
આ હુમલો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવ સાથે સીધો જોડાયેલો છે. અમેરિકાનો દાવો છે કે ઈરાન ત્યાં બળતણ અને લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (એલપીજી) શિપમેન્ટની અવરજવરમાં અવરોધ ઊભો કરી રહ્યું છે. ખાર્ગ ટાપુ પસંદ કરવામાં આવ્યો કારણ કે તે ઈરાન માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે, જે ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસ માટે દેશના મુખ્ય ટર્મિનલ તરીકે સેવા આપે છે.
ખર્ગ ટાપુ ક્યાં આવેલો છે ?
ખર્ગ ટાપુ પર્સિયન ગલ્ફના ઉત્તર ભાગમાં સ્થિત છે, જે મુખ્ય ભૂમિ ઈરાનના કિનારાથી આશરે 25 થી 30 કિલોમીટર દૂર છે. આ ટાપુ બુશેહર બંદર શહેરની નજીક છે. ખર્ગ ટાપુ લગભગ 20 ચોરસ કિલોમીટરનો વિસ્તાર આવરી લે છે અને તેનો પોતાનો મીઠા પાણીનો પુરવઠો છે. આ ટાપુ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના ઉત્તરપશ્ચિમમાં સ્થિત છે, જે પર્સિયન ગલ્ફને વૈશ્વિક શિપિંગ માર્ગો સાથે જોડે છે. તેના ભૌગોલિક સ્થાનને કારણે, આ ટાપુ મધ્ય પૂર્વથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ઊર્જા પુરવઠાની હિલચાલમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
આ ટાપુ ઈરાન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ખર્ગ ટાપુ ઈરાનના ક્રૂડ ઓઈલ નિકાસ માટેનું મુખ્ય ટર્મિનલ છે. અહેવાલો દર્શાવે છે કે ઈરાનના ક્રૂડ ઓઈલના આશરે 90 થી 95 ટકા શિપમેન્ટ તેમાંથી પસાર થાય છે. વિવિધ ઈરાની તેલ ક્ષેત્રોમાંથી તેલ ખર્ગ ટાપુ પર પરિવહન કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેને મોટા ટેન્કરોમાં લોડ કરવામાં આવે છે, જે તેલને વૈશ્વિક બજારોમાં પરિવહન કરે છે.
ટ્રમ્પનો તમામ ઈરાની લશ્કરી થાણાઓનો નાશ કરવાનો દાવો
યુએસ સેનાએ ઈરાનના ખર્ગ ટાપુ પર ભારે બોમ્બમારો કર્યો છે. ટ્રમ્પના મતે, આ હુમલામાં ટાપુ પરના તમામ લશ્કરી થાણાઓ સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા છે. જ્યારે તેમણે હજુ સુધી ત્યાંના તેલ માળખાને નિશાન બનાવ્યું નથી, તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો જરૂરી હોય તો તેના પર હુમલો કરી શકાય છે.આ હુમલામાં ટાપુ પરના દરેક લશ્કરી થાણા સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા હતા. પર્સિયન ગલ્ફમાં સ્થિત ખાર્ગ ટાપુને ઈરાનના તેલ અર્થતંત્રનું હૃદય માનવામાં આવે છે. આ ટાપુ ઈરાનના કિનારાથી આશરે 25 થી 30 કિલોમીટર દૂર છે અને અહીંથી ઈરાનના લગભગ 90 ટકા ક્રૂડ ઓઈલ વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં મોકલવામાં આવે છે. હવે, ટ્રમ્પે આ હુમલાનો વીડિયો પણ જાહેર કર્યો છે.
ટ્રમ્પે લખ્યું કે તેમણે હાલ પૂરતું ટાપુના તેલ માળખાને નષ્ટ ન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. પરંતુ તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાન અથવા અન્ય કોઈ દેશ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી જહાજોના સલામત માર્ગમાં અવરોધ ઊભો કરે છે, તો તેઓ તાત્કાલિક તેમના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરશે. ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું કે ઈરાન પાસે એવી કોઈ શક્તિનો અભાવ છે જે અમેરિકા હુમલો કરવા માંગે છે તેનો બચાવ કરી શકે.
ઈરાન પહેલાથી જ ચેતવણી આપી ચૂક્યું છે
ઈરાને પહેલા જ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે ખર્ગ ટાપુ પર ઈરાની તેલ સુવિધાઓને નિશાન બનાવવાથી ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. તેના જવાબમાં, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અથવા ગલ્ફ દેશોમાં ઊર્જા સુવિધાઓ પર મોટા હુમલાઓ થઈ શકે છે. એક દિવસ પહેલા જ, ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ એ ચેતવણી આપી હતી કે તેના ઊર્જા માળખા પર એક નાનો હુમલો પણ સમગ્ર પ્રદેશમાં તેલ અને ગેસ સુવિધાઓને સળગાવી શકે છે.