સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE)એ 2026માં યોજાનારી ધોરણ 10ની બોર્ડ પરીક્ષાઓમાં મોટા ફેરફારો કર્યા છે. બોર્ડે તમામ સંલગ્ન શાળાઓને ખાસ કરીને વિજ્ઞાન અને સામાજિક વિજ્ઞાન પરીક્ષાઓ સંબંધિત નવી માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. આ ફેરફારો પરીક્ષા પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરવા અને ઉત્તરપત્ર મૂલ્યાંકનમાં ભૂલો અટકાવવા માટે છે.

CBSE અનુસાર, ધોરણ 10ના વિજ્ઞાન પ્રશ્નપત્રને હવે ત્રણ અલગ અલગ વિભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવશે. જેમાં જીવવિજ્ઞાન, રસાયણશાસ્ત્ર અને ભૌતિકશાસ્ત્રનો સમાવેશ થાય છે. તેવી જ રીતે, સામાજિક વિજ્ઞાન પ્રશ્નપત્રને ચાર વિભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવશે, જેમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, રાજકીય વિજ્ઞાન અને અર્થશાસ્ત્રને અલગ અલગ વિભાગોમાં મૂકવામાં આવશે. બોર્ડે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ નવી પેટર્ન 2026 ની બોર્ડ પરીક્ષાઓથી લાગુ કરવામાં આવશે.

શું કરવું?

બોર્ડે ઉત્તર લેખન અંગે પણ કડક સૂચનાઓ જારી કરી છે. વિદ્યાર્થીઓએ તેમની ઉત્તરપત્રોને વિજ્ઞાન માટે ત્રણ અને સામાજિક વિજ્ઞાન માટે ચાર વિભાગોમાં વિભાજીત કરવી પડશે. દરેક વિભાગના જવાબો તે વિભાગ માટે નિયુક્ત જગ્યામાં લખવાના રહેશે. CBSEએ જણાવ્યું છે કે જો કોઈ વિદ્યાર્થી એક વિભાગમાં બીજા વિભાગમાં જવાબ લખે છે અથવા જુદા જુદા વિભાગોના જવાબો મિશ્રિત કરે છે, તો આવા જવાબોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે નહીં અને કોઈ ગુણ આપવામાં આવશે નહીં.

CBSE પરિપત્રમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે પરીક્ષાના પરિણામો જાહેર થયા પછી ચકાસણી અથવા પુનઃમૂલ્યાંકન દરમિયાન પણ આવી ભૂલો સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ જવાબ ખોટા વિભાગમાં લખાયેલો હોય તો પછીથી તેને સુધારવાની કોઈ તક રહેશે નહીં. બોર્ડ માને છે કે આનાથી વિદ્યાર્થીઓમાં શિસ્ત આવશે અને પરીક્ષા પ્રક્રિયા સરળ અને સ્પષ્ટ બનશે.

બોર્ડે કડક સૂચનાઓ જારી કરી

બોર્ડે શાળાઓને આ નવી પરીક્ષા પેટર્નથી વિદ્યાર્થીઓને અગાઉથી પરિચિત કરાવવા સૂચના આપી છે. શાળાઓને બોર્ડની પરીક્ષાઓ દરમિયાન કોઈપણ મુશ્કેલીઓ ટાળવા માટે વિદ્યાર્થીઓને તેમના અભ્યાસ દરમિયાન વિભાગવાર જવાબો લખવાનો અભ્યાસ પૂરો પાડવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. વધુમાં, CBSE એ વિદ્યાર્થીઓને શૈક્ષણિક વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ નવીનતમ નમૂના પ્રશ્નપત્રોની સમીક્ષા કરવાની સલાહ આપી છે.

CBSEએ એમ પણ જણાવ્યું છે કે નમૂના પેપર વિદ્યાર્થીઓને પ્રશ્નપત્રના ફોર્મેટ, વિભાગોની સંખ્યા, પ્રશ્નોના પ્રકારો અને માર્કિંગ સ્કીમ સમજવામાં મદદ કરશે. નમૂના પેપર સાથે બહાર પાડવામાં આવેલી માર્કિંગ સ્કીમ પૂર્ણ ગુણ મેળવવા માટે જવાબો કેવી રીતે લખવા તે અંગે સ્પષ્ટતા પણ પ્રદાન કરે છે. બોર્ડે વિદ્યાર્થીઓને સચોટ માહિતી માટે ફક્ત CBSE ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જ આધાર રાખવા વિનંતી કરી છે.