કેન્દ્ર સરકારે નવેમ્બર 2025માં 8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચની રચના સાથે લાખો સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે એક મોટી પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. આ કમિશન 2016થી અમલમાં રહેલા 7મા પગાર પંચનું સ્થાન લેશે. નવા પગાર પંચનો હેતુ કર્મચારીઓના પગાર, પેન્શન અને ભથ્થાંના સમગ્ર માળખાની સમીક્ષા કરવાનો અને વર્તમાન આર્થિક પરિસ્થિતિ અનુસાર તેને અપડેટ કરવાનો છે.
સૂચનો માંગવામાં આવ્યા છે
નાણા મંત્રાલયે કર્મચારીઓ, પેન્શનરો, કર્મચારી સંગઠનો અને અન્ય હિસ્સેદારો પાસેથી સૂચનો માંગીને આ પ્રક્રિયાને આગળ ધપાવી છે. આ હેતુ માટે એક ઓનલાઈન પોર્ટલ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે, જ્યાં લોકો તેમના મંતવ્યો અને સૂચનો સબમિટ કરી શકે છે. આ સુવિધા 30 એપ્રિલ, 2026 સુધી ખુલ્લી રહેશે. સરકારે કમિશનને તેનો અંતિમ અહેવાલ સબમિટ કરવા માટે લગભગ 18 મહિનાનો સમય આપ્યો છે. આ પછી, સરકાર રિપોર્ટનો અભ્યાસ કરશે અને અંતિમ નિર્ણય લેશે.
પગારમાં કેટલો વધારો થશે?
પાછલા પગાર પંચોની વાત કરીએ તો, દરેક વખતે પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. 7મા પગાર પંચના અમલીકરણ સાથે, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹18,000 કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે મહત્તમ મૂળ પગાર ₹2.5 લાખ પ્રતિ માસ નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. હવે, 8મા પગાર પંચ સાથે, કર્મચારીઓને આશા છે કે આ વખતે પણ તેમના પગારમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર ચર્ચા
સૌથી મોટી ચર્ચા ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની આસપાસ છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ ગુણાંક છે જેના દ્વારા નવો પગાર નક્કી કરવા માટે વર્તમાન મૂળ પગારનો ગુણાકાર કરવામાં આવે છે. નિષ્ણાતોનો અંદાજ છે કે આ વખતે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.4 અને 3.0 ની વચ્ચે હોઈ શકે છે. જો આવું થાય, તો કર્મચારીઓને આશરે 20% થી 35% નો પગાર વધારો જોવા મળી શકે છે. જોકે, અંતિમ નિર્ણય કમિશનની ભલામણો અને સરકારની મંજૂરી પછી જ લેવામાં આવશે.
બાકી પગાર અંગે કર્મચારીઓ માટે પણ સારા સમાચાર આવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે સરકાર કમિશનની ભલામણોને મંજૂરી આપવામાં સમય લઈ શકે છે, પરંતુ પગાર સુધારો 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી અમલમાં આવશે. આનો અર્થ એ થયો કે જ્યારે પણ નવો પગાર લાગુ કરવામાં આવશે, ત્યારે કર્મચારીઓને તે તારીખથી તેના અમલીકરણ સુધી બાકી રકમ પણ મળી શકે છે.
વિશ્લેષકે શું કહ્યું
નાણાકીય વિશ્લેષકો કહે છે કે અંતિમ પગાર વધારો ઘણા આર્થિક પરિબળો પર આધારિત રહેશે. આમાં ફુગાવો, સરકારની નાણાકીય ક્ષમતા, કર વસૂલાત અને 16મા નાણા પંચની ભલામણોનો સમાવેશ થાય છે. સરકાર ખાતરી કરવા માટે પ્રયત્નશીલ રહેશે કે કર્મચારીઓને સારો પગાર વધારો પેકેજ મળે, સાથે સાથે સરકારી તિજોરી પરનો બોજ પણ ઓછો થાય. તેથી, 8મા પગાર પંચ અંગેનું અંતિમ ચિત્ર આગામી 12-18 મહિનામાં જ સ્પષ્ટ થશે.