મનરેગાને નાબૂદ કરવાની કેન્દ્ર સરકારે તૈયારી કરી છે. ગ્રામીણ રોજગાર માટે નવો કાયદો લાવવા માટેના બિલની નકલ લોકસભાના સભ્યોને સોંપવામાં આવી હતી. આ બિલ હેઠળ, દરેક ગ્રામીણ પરિવારને દર નાણાકીય વર્ષમાં 125 દિવસના વેતન રોજગારની કાનૂની ગેરંટી મળશે.

જૂનો કાયદો, મનરેગા, ગ્રામીણ પરિવારોને દર વર્ષે 100 દિવસની વેતન રોજગારની કાનૂની ગેરંટી પૂરી પાડે છે. નવા કાયદામાં રાજ્ય સરકારો દ્વારા ખર્ચમાં વધારો કરવામાં આવશે અને વર્તમાન કાર્યકારી દિવસોની સંખ્યા 100 થી વધારીને 125 કરવામાં આવશે.

મનરેગાનું પૂર્ણ નામ મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી અધિનિયમ છે. આ કાયદો 2005માં યુપીએ સરકારે ભારતીય સંસદમાં રજૂ કર્યો હતો. મૂળ નામ નરેગા હતું, પરંતુ 2009 માં તેનું નામ મહાત્મા ગાંધીના માનમાં મનરેગા રાખવામાં આવ્યું. 1 એપ્રિલ, 2008 સુધીમાં, તેનો વિસ્તાર દેશભરના તમામ જિલ્લાઓમાં કરવામાં આવ્યો, જેનાથી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં લોકોને 100 દિવસની ગેરંટીકૃત રોજગારી મળી.

બિલની નકલ અનુસાર, તેનો ઉદ્દેશ્ય રોજગાર અને આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) 2025 માટે વિકાસ ભારત ગેરંટી સંસદમાં રજૂ કરવાનો અને 2005ના મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી અધિનિયમને રદ કરવાનો છે. આ બિલનો ઉદ્દેશ્ય વિકાસ ભારત 2047ના રાષ્ટ્રીય દ્રષ્ટિકોણ સાથે સંરેખિત ગ્રામીણ વિકાસ માળખું બનાવવાનો છે, જેના હેઠળ ગ્રામીણ ઘરના દરેક પુખ્ત સભ્ય અકુશળ મેન્યુઅલ કામ કરવા તૈયાર હોય.

આ યોજના દર નાણાકીય વર્ષમાં 125 દિવસની રોજગારની કાનૂની ગેરંટી પ્રદાન કરશે. આજે રજૂ કરાયેલી લોકસભાની પૂરક સૂચિમાં આ બિલનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો અને ટૂંક સમયમાં રજૂ કરવામાં આવશે.

ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે બિલની સમજૂતી આપતા કહ્યું કે મનરેગાએ છેલ્લા 20 વર્ષોમાં ગ્રામીણ પરિવારોને ગેરંટીકૃત વેતન રોજગાર પ્રદાન કર્યો છે. જોકે, તેમણે કહ્યું, સામાજિક સુરક્ષા પગલાંના વ્યાપક કવરેજ અને મુખ્ય સરકારી યોજનાઓના સંતૃપ્તિ-લક્ષી અમલીકરણ દ્વારા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં થયેલા નોંધપાત્ર સામાજિક-આર્થિક ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને, તેને વધુ મજબૂત બનાવવું જરૂરી બન્યું છે.

મંત્રીએ કહ્યું કે જ્યારે મનરેગા આજીવિકા સુરક્ષા વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, ત્યારે નવા બિલમાં જણાવાયું છે કે તેનો ઉદ્દેશ્ય સમૃદ્ધ અને મજબૂત ગ્રામીણ ભારત માટે સશક્તિકરણ, વિકાસ, સંકલન અને સંતૃપ્તિને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, અને તે જાહેર કાર્યો દ્વારા સશક્તિકરણ, વિકાસ, સંકલન અને સંતૃપ્તિ પર ભાર મૂકે છે, જે એકસાથે ડેવલપ ઇન્ડિયા નેશનલ રૂરલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્ટેક બનાવે છે.